لزوم هماهنگی دستگاه های مختلف در پیشگیری از آسیب ها

در درس خارج فقه مطرح شد

امر به معروف و نهی از منکر جزیی از مجموعه فقه تعلیم و تربیت است

آیت الله علیرضا اعرافی گفت: امر به معروف و نهی از منکر جزیی از مجموعه فقه تعلیم و تربیت است؛ به عنوان اینکه امر به معروف و نهی از منکر یک فعالیت تربیتی است.

خبرگزاری «حوزه»، گزیده ای از مباحث «اصول و روش‌ های تربیتی» که توسط آیت الله علیرضا اعرافی در قالب کرسی خارج فقه با عنوان «فقه تربیتی» برای طلاب حوزه علمیه قم تدریس می گردد را منتشر می کند.

* نسبت فقه تربیتی با کتب فقهی
مطلبی که باید به آن اشاره گردد، عبارت است از نسبت بین کتاب «تعلیم و تربیت» با کتب موجود فقهی؛ این بحث قابلیت مداقه و ملاحظه را دارد. سه نوع رابطه از رابطه فقه تعلیم و تربیت با کتب فقهی موجود وجود دارد:

۱) درج کتب فقهی در کتاب تربیت

بعضی از کتب موجود فقهی عملاً در منظومه فقه تعلیم و تربیت قرار می ‌گیرد؛ مثل کتاب امر به معروف و نهی از منکر که ما هم در بحث‌ های خود بر همین منوال حرکت کردیم.

امر به معروف و نهی از منکر جزیی از مجموعه فقه تعلیم و تربیت است؛ به عنوان اینکه امر به معروف و نهی از منکر یک فعالیت تربیتی است. صبغۀ غالبی آن تربیتی است. از حیث نهادی نیز می ‌تواند چند نوع باشد (خانوادگی، حاکمیتی، مردمی، علمایی، نهادهای خاص و نخبگان). غالب امر و نهی وجهۀ تعلیمی و تربیتی داشت.

امر به معروف و نهی از منکر به دلیل غلبه رنگ تعلیم و تربیت در منظومه تعلیم و تربیت قرار می‌ گیرد؛ همه مراتب امر و نهی دارای بُعد تربیتی است حتی مرتبه «قتل» که ممکن است گفته شود برای مقتول جنبه تربیتی ندارد، اما برای دیگران تأثیر تربیتی دارد.

وجهۀ غالب آن وجهۀ تربیتی است. در موارد خاص مانند قتل هم رنگی از تعلیم و تربیت بالواسطه به خود می‌ گیرد. این یک شکل از نسبت کتاب‌ های موجود فقهی با کتاب تعلیم و تربیت است. از کتب فقهی موجود، من فقط همین امر به معروف و نهی از منکر را سراغ دارم و در این قسم، کتاب دیگری داخل نیست.

۲) وجود مباحثی تربیتی در کتب دیگر

نوع دوم از رابطه فقه تعلیم و تربیت با کتب فقهی موجود به این است که تمام کتاب یا باب، داخل در فقه تعلیم و تربیت نیست، بلکه صبغۀ اصلی کتاب چیز دیگری است اما در ضمن آن کتاب، ابعادی از تربیت هم قرار دارد. در واقع تمام هویت آن کتب و باب ها، صبغۀ تربیتی نیست بلکه صبغه ‌‌های گوناگون دارند و جنبۀ غیر تربیتی بودن آن غالب است. در این نوع دوم کتب فقهی مانند حدود، دیات، قصاص، نکاح، جهاد و … است که در این کتب وجهۀ تربیتی وجود دارد. کارکرد تربیتی در این ‌کتب فقهی قوی است اما صبغۀ اصلی آن تربیت به معنای «ایجاد تغییر در مخاطب» نیست.

این دسته از کتب فقهی، دارای طیف ‌اند. (نوعی از نگارش)؛ وجهۀ تربیتی کتاب ‌های حدود و قصاص ضعیف است اما در کتاب «حدود» وجهۀ تربیتی مقداری برجسته ‌تر است، این برجستگی در کتاب «جهاد» بیشتر می ‌شود. پس طیف دارد از ضعیف شروع می ‌شود تا به موارد قوی می رسد. نکته مشترک این دسته از کتب فقهی آن است که وجهه غالب آن، جنبۀ تربیتی نیست. مقدمات و موعظه قبل از جنگ جنبۀ تربیتی قوی دارد اما اصل «جهاد» که مقاتله با کفار است، تربیت نامیده نمی ‌شود و لو اینکه در یک نظام کلی، تربیت محسوب می ‌شود.

 

لینک خبر


همچنین ببینید

در امر به معروف و نهی از منکر به زنان تذکر کافی است.

به گزارش خبرگزاری فرهنگسرای معروف به نقل از خبرگزاری ایرنا، حجت الاسلام و المسلمین کاظم …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.