فرهنگ مصادیق:آرایش زن برای نامحرم

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از آرایش زن برای نامحرم)
پرش به: ناوبری، جستجو
آرایش زن برای نامحرم

کتب مرتبط

ردیف عنوان
۱ پوشش و آرایش از دیدگاه پیامبر اعظم (ص)
۲ حجاب و حقوق زن در ترازوی اندیشه و ایمان
۳ حدود پوشش و نگاه در اسلام
۴ داستان هایی از پوشش و حجاب
۵ یک کتاب زنانه

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ آرایش زن و باطل شدن روزه شوهر!
۲ زن نباید برای غیر همسر خود زینت (آرایش ) کند
۳ فرشتگان زمین
۴ ۴۰ پرسش درباره حجاب
۵ آرایش و زینت
۶ آرایش،ریش، بوی خوش
۷ علت ممنوعیت آرایش زنان در بیرون از منزل
۸ نظر فقها حکم شرعی آرایش صورت و دست‌ها
9 نظر اسلام درمورد آرایش زنان چیست؟

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان
۱ ارتباط حرام با نامحرم
۲ گوش دادن به صدای نامحرم
۳ لمس بدن نامحرم
۴ نگاه به نامحرم به قصد گناه
۵ استشهاء زنان
۶ جلوگیری از اختلاط زن و مرد نامحرم
۷ استخدام منشی نامحرم و بدحجاب
۸ خلوت با نامحرم
۹ دست دادن با نامحرم
۱۰ دوستی دختر و پسر نامحرم
۱۱ رجوع به پزشک نامحرم
۱۲ شوخی با نامحرم
۱۳ عطر زدن برای جذب نامحرم
۱۴ نگاه به نامحرم با دوربین
۱۵ رعایت حقوق زن
۱۶ نگاه به زنان آرایش کرده
۱۷ اختلاط زن و مرد در مجالس
۱۸ تمکین زن در برابر شوهر
۱۹ ازدواج با بیش از چهار زن
۲۰ ازدواج زن مسلمان با کفار
۲۱ ازدواج زن مسلمان با نواصب
۲۲ خواستگاری از زن پس از نُه بار طلاق
۲۳ تهمت به زنان
۲۴ نافرمانی زن از شوهر
۲۵ خواستگاری از زن شوهردار
۲۶ زنای به عنف

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

نویسنده: صالح ویسی
تهیه و تدوین : پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر قم-23-10-95
واژگان کلیدی: آرایش، آراستن، زینت، نامحرم

محتویات

مقدمه

آرایش کردن به عنوان پدیده ای اجتماعی مختص جامعه و فرهنگ خاصی نیست و استفاده بیش از پیش بانوان و برخی مردان، سوداگران این عرصه را به طمع انداخته تا در این بازار گرم و پر مخاطب سرمایه گذاری کنند و سود های کلانی بدست آورند.
بهره برداری نظام سرمایه داری از رواج مد، و آرایش های گوناگون منجر به تغییرات فرهنگی ـ اجتماعی در کشورهای مخاطب می گردد. در دیدگاه روانشناسی نیاز انسان ها به خودنمایی و زیبایی زمینه مدگرایی و آرایش را فراهم می سازد.
ایران رتبه دوم را در مصرف لوازم آرایشی در میان کشورهای خاورمیانه دارد. همچنین در کل جهان رتبه هفتم مصرف لوازم آرایشی از آن ایرانیان است. با این آمار، کشور ما یکی از بهترین بازارها برای لوازم آرایشی است؛ آن هم نه از راه قانونی، که بیشتر از راه قاچاقی. چرا که به گفته مسئولان، 80 درصد از کالاهای آرایشی وارد شده به ایران از راه قاچاق وارد کشور می شوند. [۱]

ازدیاد مصرف مواد آرایشی و آرایش کردن در میان جوامع امروزی، ما را بر آن داشته تا این فعل را از دیدگاه دینی مورد بررسی قرار داده و آیات و روایات مربوطه را مورد کاوش قرار دهیم و فواید و مضرات آرایش کردن با توجه به نظر علماء و فقهاء را تبیین نموده و موارد جواز و عدم جواز آن را بررسی کنیم.

مفهوم شناسی

آرایش در لغت به معنای زینت، زیور، و اسم مصدر آراستن و آرایش کردن به معنای آراستن و جلوه کردن آمده است. [۲]همچنین زینت را آرایش و زینت کردن را آرایش کردن و پیراستن و بزک کردن معنی کرده اند.
براساس این مفهوم، بدن زن زینت به شمار می آید. گرایش فطری زن به آرایش، آثار روانی بسیار مثبتی برای وی دارد. و بی میلی به آراستگی نشانه اختلال شخصیتی و روانی در افراد است. بنابراین پوشیدن جامه زیبا، شانه زدن مو، خوش بو بودن، استفاده از انگشتر و آراستن خویش هنگام عبادت جزو مستحبات موکد است. [۳]

جایگاه زیبایی و آرایش در اسلام

دین اسلام اهمیت ویژه ای به آراستن و زیبایی ظاهری مومنان داده است و از آیات و روایات و سیره حضرات معصومان (ع) چنین بر می آید که زیبایی و آرایش کردن برای زنان و مردان از جمله مستحبات موکد است که در اعمال عبادی همچون نماز ثواب بسیار دارد.
قرآن کریم آفرینش وسائل تجمل را از لطفهاى خدا نسبت به بندگانش قلمداد کرده است و تحریم زینتهاى دنیا بر خود سخت مورد انتقاد قرآن قرار گرفته است:
« قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَهَ اللّٰهِ الَّتِی أَخْرَجَ لِعِبٰادِهِ وَ الطَّیِّبٰاتِ مِنَ الرِّزْقِ»
«در احادیث اسلامى آمده است که ائمۀ اطهار با متصوّفه کراراً مباحثه کرده و مرام آنان را با استناد به همین آیه باطل نشان داده اند اسلام التذاذ و کام جویى زن و شوهر از یکدیگر را نه تنها تقبیح نکرده است، ثوابهایى هم براى آن قائل شده است. شاید براى یک نفر فرنگى شگفت انگیز باشد اگر بشنود اسلام مزاح و ملاعبۀ زن و شوهر، آرایش کردن زن براى شوهر، پاکیزه کردن شوهر خود را براى زن مستحب مى داند. در قدیم که به پیروى از کلیسا همه گونه التذاذات شهوانى را تقبیح مى کردند این حرفها را تخطئه کرده حتى مسخره مى دانستند». [۴]
اسلام التذاذات جنسى در غیر محدودۀ ازدواج قانونى را به شدت منع فرموده است و آن خود فلسفۀ خاصى دارد ولى لذت جنسى در حدود قانون را تحسین کرده است تا جایى که فرموده دوست داشتن زن از صفات پیغمبران است: «مِنْ اخْلاقِ الْانْبیاءِ حُبُّ النِّساءِ» [۵]در اسلام زنى که در آرایش و زینت خود براى شوهر کوتاهى کند نکوهش شده است کما اینکه مردانى که در ارضاء زن خود کوتاهى مى کنند نیز نکوهش شده اند. [۶]
بر طبق احادیث زیبایی و آرایش برای مردان باعث پاکدامنی زنان انها می شود و همچنین آرایش زنان سبب می شود تا مردان عفت پیشه کرده و دیگر نیازی به نگاه های حرام پیدا نکنند.
در این باره حسن بن جهم مى گوید: بر حضرت موسى بن جعفر علیه السلام وارد شدم، دیدم خضاب فرموده است. گفتم رنگ مشکى به کار برده اید؟ فرمود: بلى، خضاب و آرایش در مرد موجب افزایش پاکدامنى در همسر اوست. برخى از زنان به این جهت که شوهرانشان خود را نمى آرایند عفاف را از دست مى دهند. [۷]
آرایش نمودن از جمله اعمالی است که در سیره معصومان (ع) مکرراً در برخورد با مومنان و یا هنگام عبادت دیده شده است. از جمله:
هنگامى که رسول اکرم (ص)مى خواست نزد اصحابش برود به آئینه نگاه مى کرد، موهاى خود را شانه و مرتب مى ساخت و مى گفت خداوند دوست مى دارد بنده اش را که وقتى که به حضور دوستان خود مى رود خود را آماده و زیبا سازد یعنى لباس سفید بپوشد که زیباتر و پاکیزه تر است. [۸]
زنان بر خلاف مردان به زینت، زیور و جمال و آرایش و مدهاى مختلف علاقۀ بیشتری دارند چرا که با فطرت آنها سازگاری بیشتری دارد. لذا برای آراستن خود وقت بسیاری را صرف می نمایند و در برخی مواقع رنج بسیار می کشند( اصلاح و کندن موهای زائد و ...)
ولی آنچه در اسلام بر آن تاکید شده است این می باشد که هر چیزی را به موقع و در محل خود باید انجام داد و لذا آرایش بانوان نیز جایگاه مخصوص و نیز مخاطب مخصوص دارد. که بر طبق آیه شریفه- که در بحث قرآنی خواهیم خواند- مخاطب یک زن آرایش شده فقط شوهر و محارم او می توانند باشند و لا غیر.
چرا که وقتى خانمى با آرایش و لباس هاى زیبا و وضع جذاب به حریم جامعه وارد شود باعث فساد بسیارى از جوانان مجرّد حتی متاهلین، می شود آنچه که امروز به وفور قابل مشاهده است.
«آرى باید زن ایرانى به بهانۀ «تجدد» و «تقدم» و «مقتضیات زمان» هر روز و هر ساعت با وسائلى که در دنیاى سرمایه دارى تهیه مى شود خود را در معرض نمایش بگذارد تا بتواند چنین مصرف کنندۀ لایقى براى محصولات کارخانه هاى اروپایى باشد. اگر زن ایرانى بخواهد خود را فقط براى همسر قانونى و یا براى حضور در مجالس اختصاصى زنان بیاراید، نه مصرف کنندۀ لایقى براى سرمایه داران غربى خواهد بود و نه وظیفه و مأموریت دیگری را که عبارت است از انحطاط اخلاق جوانان و ضعف ارادۀ آنان و ایجاد رکود در فعالیت اجتماعى، به نفع استعمار غرب انجام خواهد داد». [۹]

آرایش در قرآن

قرآن زن را تشویق کرده است که از آرایش برای طنازی و عشوه گری استفاده نکند. و مخصوصاً تأکید کرده که این گونه از آرایش را به غیر از همسر و محارم خود نشان ندهند و بر طبق داستان رویارویی دختران حضرت شعیب با حضرت موسی (علیهما السلام) می فرماید: زن هر اندازه متین تر و باوقارتر و عفیف تر حرکت کند و خود را در معرض نمایش براى مرد نگذارد بر احترامش افزوده مى شود.
قرآن برای حس خود نمایی زنان و نشان دادن جذابیت آنها حد و مرز مشخصی را تعریف نموده که در صورت اطاعت از آن سعادت دنیوی و اخروی را در پیش داشته و در صورت عدم اطاعت عقوبت دنیوی و اخروی را در پیش دارد.( برای توضیح بیشتر به حدیث معراج رجوع شود.)
دراین باره در سوره نور می خوانیم:
«وَ لٰا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلّٰا مٰا ظَهَرَ مِنْهٰا وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلىٰ جُیُوبِهِنَّ وَ لٰا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلّٰا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبٰائِهِنَّ أَوْ آبٰاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنٰائِهِنَّ أَوْ أَبْنٰاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوٰانِهِنَّ أَوْ بَنِی إِخْوٰانِهِنَّ أَوْ بَنِی أَخَوٰاتِهِنَّ أَوْ نِسٰائِهِنَّ أَوْ مٰا مَلَکَتْ أَیْمٰانُهُنَّ أَوِ التّٰابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ مِنَ الرِّجٰالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلىٰ عَوْرٰاتِ النِّسٰاءِ وَ لٰا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مٰا یُخْفِینَ مِنْ زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَى اللّٰهِ جَمِیعاً أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ»(32).
و ظاهر نگردانند بر نامحرمان زیور خود را مگر آن چه ظاهر باشد از زیور ایشان و باید که بیندازند مقنعه هاى خود را بر بالاى چاکهاى گریبانهاى خود و باید که ظاهر نگردانند زیور خود را مگر از براى شوهران خود یا پدران خود یا پدران شوهران خود یا پسران خود یا پسران شوهران خود یا برادران خود یا پسران برادران خود یا پسران خواهران خود یا زنان هم کیش خود که زنان مسلمانانند یا آن چه مالک شده است دستهاى راست ایشان یا خدمتکاران که احتیاج نداشته باشند به زنان به سبب ابلهى و حماقت یا به سبب پیرى و سقوط شهوت از جملۀ مردان یا کودکانى که مطلع نشده باشند هنوز بر کیفیت اعضاى شهوت زنان و باید که نزنند زنان پایهاى خود را بر زمین تا معلوم شود آن چه پنهان مى دارند از زیورهاى خود مثل خلخال و توبه کنید و باز گردید بسوى خداى تعالى همه شما اى گروه مؤمنان شاید که شما رستگارى یابید.
قرآن کریم در بعد تشریع به مسلمانان دستور می دهد خویش را بیارایند و بر جمال خود بیافزایند و هنگام عبادت و حضور در بارگاه ربوبی با ادب کامل و لباسهای پاکیزه و نو و با ظاهری آراسته و بوی خوش حاضر شوند در این باره در سوره اعراف می خوانیم:
«یا بَنی‏ آدَمَ خُذُوا زینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ وَ کُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْرِفینَ» (31)
«اى فرزندان آدم! زینت خود را به هنگام رفتن به مسجد، با خود بردارید! و(از نعمتهاى الهى) بخورید و بیاشامید، ولى اسراف نکنید که خداوند مسرفان را دوست نمى‏دارد!»

آرایش در روایات

روایات بسیاری در کتب حدیثی اشاره به بحث آرایش مردان و زنان دارد تا آنجا که برخی از حدیث نگاران باب جداگانه ای برای آراستن و آرایش نمودن نوشته اند که از جمله آنها کتاب شریف کافی باب «التَّجَمُّلِ وَ إِظْهَارِ النِّعْمَه» و کتاب شریف وسایل الشیعه است که باب «اسْتِحْبَابِ التَّجَمُّلِ وَ کَرَاهَهِ التَّبَاؤُس‏» را به صورت مفصل ذکر می کند. از جمله آنها عبارتند از:
«عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ ع قَالَ: وَقَفَ رَجُلٌ عَلَى بَابِ النَّبِیِّ ص یَسْتَأْذِنُ عَلَیْهِ قَالَ فَخَرَجَ النَّبِیُّ ص فَوَجَدَ فِی حُجْرَتِهِ رَکْوَهً فِیهَا مَاءٌ فَوَقَفَ یُسَوِّیَ لِحْیَتَهُ وَ یَنْظُرُ إِلَیْهَا فَلَمَّا رَجَعَ دَاخِلًا قَالَتْ لَهُ عَائِشَهُ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْتَ سَیِّدُ وُلْدِ آدَمَ وَ رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِینَ وَقَفْتَ عَلَى الرَّکْوَهِ تُسَوِّی لِحْیَتَکَ وَ رَأْسَکَ قَالَ یَا عَائِشَهُ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ إِذَا خَرَجَ عَبْدُهُ الْمُؤْمِنُ إِلَى أَخِیهِ أَنْ یَتَهَیَّأَ لَهُ وَ أَنْ یَتَجَمَّل‏» [۱۰]
امام صادق علیه السّلام فرمود: مردی به خانه رسول اعظم صلّی الله علیه وآله آمد و درخواست ملاقات داشت. موقعی که حضرت خواست از حجره خارج شود و به ملاقات آن مرد برود به جای آئینه، جلوی ظرف بزرگ آبی که در داخل اطاق بود، ایستاد و سر و صورت خود را مرتّب کرد. عایشه از مشاهدۀ این کار تعجب کرد. در مراجعت حضرت عرض کرد یا رسول اللَّه، چرا در موقع رفتن در برابر ظرف آب ایستادید و موی و روی خود را منظّم کردید. حضرت صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود: عایشه، خداوند دوست دارد که وقتی مسلمانی برای دیدار برادرش می رود؛ خود را بسازد و خویشتن را برای ملاقات او بیاراید.
«دَخَلَتْ مَاشِطَهٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ لَهَا هَلْ تَرَکْتِ عَمَلَکِ أَوْ أَقَمْتِ عَلَیْهِ فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْمَلُهُ إِلَّا أَنْ تَنْهَانِی عَنْهُ فَأَنْتَهِیَ عَنْهُ فَقَالَ لَهَا افْعَلِی فَإِذَا مَشَطْتِ فَلَا تَجْلِی الْوَجْهَ بِالْخِرَقِ فَإِنَّهَا تَذْهَبُ بِمَاءِ الْوَجْهِ وَ لَا تَصِلِی الشَّعْرَ بِالشَّعْرِ.» [۱۱]
ابن ابى عمیر از امام صادق علیه السلام روایت مى کند که: «فرمود: زن آرایشگرى نزد پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله رفت. رسول خدا صلى الله علیه و آله از وى پرسید: آیا شغلت را رها کردى یا به آن ادامه مى دهى؟
زن آرایشگر پاسخ داد: اى رسول خدا! آن را ادامه مى دهم مگر آن که شما مرا از آن بازدارى، در این صورت از آن دست برمى دارم.
پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله به وى فرمود: انجام بده ولى هنگام آرایش چهره را با پارچه جلا نده؛ زیرا آن طراوت و شادابى صورت را از بین مى برد و مو را به مو وصل نکن.»
در حدیث دیگری پیامبر گرامی اسلام (ص) می فرمایند:
«إِذَا أَنْتِ قَیَّنْتِ الْجَارِیَهَ فَلَا تَغْسِلِی وَجْهَهَا بِالْخِرْقَهِ فَإِنَّ الْخِرْقَهَ تَشْرَبُ مَاءَ الْوَجْه‏»
«هنگامى که دخترى را آرایش مى کنى، صورتش را با پارچه نشوى؛ زیرا پارچه آب صورت را مى نوشد [و طراوت و شادابى آن را از میان مى برد]. [۱۲]
در کتاب فقه الرضا آمده است:
« لَعَنَ‏ النَّبِیُ‏ ص‏ سَبْعَهً الْوَاصِلَ‏ شَعْرَهُ‏ بِشَعْرِ غَیْرِهِ وَ الْمُشْتَبِهَ مِنَ النِّسَاءِ بِالرِّجَالِ وَ الرِّجَالِ بِالنِّسَاءِ وَ المُفَلِّجَ بِأَسْنَانِهِ وَ الْمُوشِمَ بِبَدَنِهِ وَ الدَّعِیَّ إِلَى غَیْرِ مَوْلَاهُ وَ الْمُتَغَافِلَ عَنْ زَوْجَتِهِ وَ هُوَ الدَّیُّوث‏» [۱۳]
« پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله هفت گروه را لعنت کرد: وصل کنندۀ موى دیگرى به موى خودش، زنانى که خود را شبیه مردان گردانند، مردانى که خود را شبیه زنان نمایند، فاصله اندازنده میان دندان هایش، خال کوبى کننده به بدنش، برده اى که به غیر صاحبش نسبت داده شود و کسى که خود را از همسرش به بى خبرى مى زند و او دیوث است.»
و همینطور درمورد درآمد حاصل از شغل آرایش گری در کتاب من لا یحضره الفقیه آمده است که امام علیه السلام فرمود: درآمد زن آرایشگر اشکال ندارد، اگر نرخ معین نکند و هرچه به وى داده شد، بپذیرد و موى زنى را به موى زن دیگرى وصل نکند؛ ولى اشکال ندارد موى بز را به موى زن وصل کند.» [۱۴]
على بن غراب از امام صادق علیه السلام از پدرش- امام باقر علیه السلام- از پدرش- امام سجاد علیه السلام- از پدرش- امام حسین علیه السلام- از پدرش- حضرت على علیه السلام- روایت مى کند که: «پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله، نامصه، منتمصه، واشره، مستوشره، واصله، مستوصله، واشمه و مستوشمه را لعنت کرد.
«لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ص النَّامِصَهَ وَ الْمُنْتَمِصَهَ وَ الْوَاشِرَهَ وَ الْمُوتَشِرَهَ وَ الْوَاصِلَهَ وَ الْمُسْتَوْصِلَهَ وَ الْوَاشِمَهَ وَ الْمُسْتَوْشِمَهَ.
قَالَ الصَّدُوقُ قَالَ عَلِیُّ بْنُ غُرَابٍ النَّامِصَهُ الَّتِی تَنْتِفُ الشَّعْرَ وَ الْمُنْتَمِصَهُ الَّتِی یُفْعَلُ ذَلِکَ بِهَا وَ الْوَاشِرَهُ الَّتِی تَشِرُ أَسْنَانَ الْمَرْأَهِ وَ تُفَلِّجُهَا وَ تُحَدِّدُهَا وَ الْمُوتَشِرَهُ الَّتِی یُفْعَلُ ذَلِکَ بِهَا وَ الْوَاصِلَهُ الَّتِی تَصِلُ شَعْرَ الْمَرْأَهِ بِشَعْرِ امْرَأَهٍ غَیْرِهَا وَ الْمُسْتَوْصِلَهُ الَّتِی یُفْعَلُ ذَلِکَ بِهَا وَ الْوَاشِمَهُ الَّتِی تَشِمُ وَشْماً فِی یَدِ الْمَرْأَهِ وَ فِی شَیْ‏ءٍ مِنْ بَدَنِهَا وَ هُوَ أَنْ تَغْرِزَ یَدَیْهَا أَوْ ظَهْرَ کَفِّهَا أَوْ شَیْئاً مِنْ بَدَنِهَا بِإِبْرَهٍ حَتَّى یُؤَثِّرَ فِیهِ ثُمَّ تَحْشُوَهُ بِالْکُحْلِ أَوْ بِالنُّورَهِ فَتَخْضَرَّ وَ الْمُسْتَوْشِمَهُ الَّتِی یُفْعَلُ ذَلِکَ بِهَا.» [۱۵]
نامصه، زنى است که موهاى صورت را مى کَنَد و منتمصه، زنى است که موهاى صورتش کنده مى شود.
و واشره، زنى است که میان داندان هاى زنان فاصله ایجاد مى کند و آن ها را مرتب مى نماید و مستوشره، زنى است که این کار با او انجام مى شود.
و واصله، زنى است که موهاى زنى را به موهاى زن دیگرى وصل مى کند و مستوصله، زنى است که موهاى زن دیگرى به موهایش وصل مى شود.
واشمه، زنى است که بر روى دست و یا محل دیگرى از بدن زن دیگرى خال کوبى مى کند و آن به این صورت است که در دستان یا پشت دست یا جاى دیگرى از بدن او سوزن را فرو مى برد تا اثرش بر جاى بماند سپس آن را با سرمه یا آهک پر مى کند تا سبز و تیره شود و مستوشمه، زنى است که روى بدنش را خال کوبى مى کند.»
«وَ نَهَی اِن تَتَزَیَّنَ لِغَیرِ زَوجِها، فَاِن فَعَلَت کانَ حَقّاً عَلَی اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَن یُحرِقَها بِالنَّارِ.» [۱۶]
پیامبر (ص) از اینکه زن برای غیرشوهرش آرایش کند، نهی کرد. اگر زن چنین کند، بر خداوند حق است که او را با آتش بسوزاند<br/

آرایش کردن از منظر فقه

فتوای مشترک فقهاء در مورد آرایش کردن اینگونه است که آرایش کردن زن اگر زینت محسوب شود باید از نامحرم پوشیده شود. از نظر علماء زن فقط می تواند برای شوهر و محارمش زینت کرده و خود را آرایش دهد. اما در هنگام بیرون رفتن از منزل و بین نامحرمان این کار جایز نیست و باید خود را کاملاً بپوشاند و اگر عمدا برای نامحرم باشد کار حرام مرتکب شده و گناه بزرگی کرده است.

مشّاطگى

آیا جایز است که زنى مشّاطگى بکند؛ یعنى زنان را آرایش بکند.؟
هرگاه مشّاطه در آرایش تلبیس نکند، مزد او حلال است و اگر تلبیس کند، مزدى که مى گیرد حرام است. و حرام است که در مشّاطگى تدلیس کند؛ یعنى به نحوى بکند که بعضى عیب ها که در زنان است، پنهان کند و به این جهت بر مردم مشتبه کند و شوهر از براى وى پیدا کند. [۱۷]
و مکروه است که نقش خضاب بکنند. و نقش خضاب، احتمال دارد که عبارت باشد از نقش هاى حنا، که او را «نگار» گویند و احتمال دارد که عبارت باشد از آنچه متعارف است در میان زنان عرب، که سوزن به دست مى زنند و سرمه یا خاکستر در آن مى ریزند. [۱۸]

شغل آرایشگری

سؤال: این جانب دخترى هستم که علاوه بر کار منزل به آرایش زنان مشغول هستم. تقاضا دارم پاسخ هاى زیر را مرحمت بفرمایید:
الف- آیا درآمد حاصل از آرایش اشکال شرعى دارد یا خیر؟
ب- اگر اشکال ندارد آیا حق شرعى به عنوان کفاره یا غیره به آن تعلق مى گیرد یا خیر؟
جواب: در صورتى که علم به آرایش براى اجنبى یا تدلیس مشترى نداشته باشید اشکال ندارد و اجرت عمل خود را حق دارید و اگر چیزى از درآمد شما در آخر سال باقى بماند واجب است خمس آن را بپردازید. [۱۹]
سؤال: بعضى از زنان براى تأمین هزینه هاى زندگى خانوادگى خود در آرایشگاهها کار مى کنند، آیا این کار ترویج بى عفّتى و یا تهدیدى براى عفّت جامعه اسلامى محسوب نمى شود؟
جواب: آرایش کردن زنان فى نفسه و اجرت گرفتن در برابر آن اشکال ندارد به شرطى که به منظور نشان دادن به نامحرم نباشد. [۲۰]
سؤال: زنى که خود را به نامحرم نشان مى دهد، آیا مى تواند زن آرایشگر آن را آرایش نماید و اجرت بگیرد؟
جواب: گرفتن اجرت مانعى ندارد، و آرایش کردن این شخص (زن) اگر آرایشگر بداند خودش را به نامحرم نشان مى دهد داخل اعانه بر اثم است، و الله العالم. [۲۱]

حدود آرایش

سؤال: آیا زن مسلمان باید خود را در برابر زن غیر مسلمان بپوشاند؟ حدود این پوشش چقدر است؟
جواب: پوشاندن بهتر است، و منظور پوشاندن مواضعى است که پوشاندن آن در برابر زن مسلمان لازم نیست. [۲۲]
سؤال: استثناى دست و قرص صورت از حجاب بانوان و جواز نگاه بدون ریبه و مفسده، با آرایش است یا ساده؟ و آیا زینتهائى مانند انگشتر جائز است إظهار شود؟ و اگر صورت آرایش شده باشد پوشاندن واجب است یا خیر؟
جواب: اگر در صورت آرایش موجود باشد باید پوشانده شود، و بر مرد أجنبىّ نیز نگاه کردن جائز نیست و همچنین در کفّین اگر داراى زینت و لو مثل انگشتر باشد. [۲۳]
سؤال: آیا صلاح است براى زنها تمام گردى صورت (چه إصلاح کرده و چه إصلاح نکرده) نمایان باشد؟
جواب: در صورت نداشتن مفسده مانع ندارد، ولى نباید با زینت باشد.
سؤال: حدیثى را دیدم که نوشته بود: سه طائفه اند که خداوند در روز قیامت با آنان سخن نمى گوید: یکى از آنان کسانى هستند که موى صورت خود را مى کنند. آیا منظور از این حدیث فقط مردان هستند یا این که شامل زنان هم مى شود؟ و با توجّه به این که یکى از آرایشهاى زنان برداشتن موى صورت است آیا این کار إشکال دارد؟
جواب: آرایش به نحو مزبور حرام نیست، مگر آن که فساد داشته باشد.
سوال: آرایش کردن زن در مجلس زنانه چگونه است؟
جواب: اگر مفسده نداشته باشد إشکال ندارد. [۲۴]
سؤال: چنانچه زن با خود زینت داشته باشد مانند حلقۀ ازدواج یا انگشترى در دست یا چهره آراسته کرده باشد، آیا واجب است وجه و کفّین را بپوشاند؟
جواب: در مورد حلقه و انگشتر مانعى ندارد ولى در مورد آرایش مشکل است. [۲۵]

نشوز

«نشوز» در زوجه، خروج او از اطاعت شوهر است که بر زن واجب مى شود، از اینکه خود را تمکین نکند و چیزهایى را که تنفرآور است و ضدیّت با تمتع و لذت بردن از او دارد از خود برطرف نکند بلکه ترک نظافت و آرایش خود با اینکه شوهر آنها را مى خواهد از این قبیل است.
اگر زن در برابر شوهر خود تمکین نکند و یا خود را براى شوهرش آرایش نکند، و شوهر بترسد که به گناه بیفتد وظیفه اش چیست؟ آیا مى تواند براى جلوگیرى از افتادن در گناه زنش را کتک بزند؟ یا او را طلاق بدهد؟ و یا بدون رضایت او زن دیگرى بگیرد؟
جواب: اختیار طلاق با شوهر است، و باید خود را از گناه نگهدارد، و زن اگر تمکین نکند ناشزه است و استحقاق نفقه ندارد.
از منظر حقوق مدنی نشوز زن چه مواردی را شامل می شود؟
هرگاه زن یکى از تکالیف مشترک و یا اختصاصى خود را انجام ندهد، مانند آنکه بنظافت خود نپردازد و آرایش ننماید که موجب تنفر شوهر را از خود فراهم آورد و یا آنکه رفتار خود را با شوهر تغییر دهد و بد خلقى کند و قرقر نماید و یا ناسزا گوید ناشزه میگردد.
همچنین است هرگاه زن مانع از نزدیکى جنسى شوهر یا استمتاعات دیگر با خود شود و یا بدون اجازۀ شوهر از منزل خود خارج گردد، زیرا تمامى آنها از وظایفى است که ماده «1104» و «1105» ق. م بکلمۀ حسن معاشرت و تشیید مبانى خانوادگى تعبیر نموده است. [۲۶]

وسایل آرایشی

سؤال: با توجّه به اینکه امروزه بسیارى از لوازم آرایش مورد مصرف بانوان مسلمان از جفت جنین تهیه مى گردد استفاده و مصرف آن چه حکمى دارد ضمناً بفرمایید جفت نجس است یا متنجّس؟
جواب: دلیلى بر نجاست جفت نیست بنابراین اگر آلوده به خون نباشد یا شک داشته باشیم پاک است. [۲۷]

آرایش مجریان تلویزیون

سؤال: آیا نگاه کردن به موى گوینده تلویزیون که آرایش کرده و سر و سینه اش پوششى ندارد، جایز است؟
جواب: مجرّد نگاه کردن چنانچه از روى لذّت نبوده و خوف ارتکاب حرام و فساد در آن نباشد و به صورت پخش مستقیم هم نباشد، اشکال ندارد. [۲۸]
سؤال: استفاده زنان از انواع کِرم و لوازم آرایش در تئاترها و نمایش هایى که توسط مردان هم دیده مى شوند، چه حکمى دارد؟
جواب: اگر آرایش توسط خود آنان یا زنان و یا یکى از محارم ایشان صورت بگیرد و فسادى هم بر آن مترتّب نشود، اشکال ندارد و در غیر این صورت جایز نیست. البته صورت آرایش شده باید از نامحرم پوشانده شود. [۲۹]

آرایش به سبک غربی

سؤال: آیا خانمها مى توانند در خانه براى شوهر آرایش به سبکهاى غربى و مدلهاى غربى اعم از لباس، چهره، مو انجام دهند؟
جواب: جایز است هرچند این مقدار تشبّه به کفار هم شرعا مذموم است، و اللّه العالم. [۳۰]
سؤال: این روزها مدل لباس و آرایش ویژۀ غربیها در کشور رواج یافته و برخى جوانان نیز خود را به آن مى آرایند، آیا جایز است؟ همچنین بستن کراوات و پاپیون که مسلمان را به کفار شبیه مى کند، چگونه است؟
جواب: مؤمن باید از کارى که موجب ترویج فساد بین جامعه مسلمین است یا جامعه را در معرض فساد قرار مى دهد اجتناب کند، و الله العالم.
جواب: با توجّه به این که این امور بخشى از فرهنگ منحط بیگانگان است، مسلمانان باید از آن پرهیز کنند و فرهنگ خود را زنده کنند. [۳۱]
سؤال: اکنون لباسهایى با رنگها و شکلهاى مختلف در بازار موجود است، این لباسها ارمغان فرهنگ غرب است، پوشیدن اینها چه حکمى دارد؟
جواب: سزاوار است مسلمان از کافر امتیاز داشته باشد، و تشبّه به کفار پیدا نکند، و الله العالم. [۳۲]

خط لب و خط ابرو ( تاتو)

سؤال: کاشتن خط لب و ابرو آیا مانع از رسیدن آب مى شود؟ وضو در این صورت صحیح است؟
جواب: وضو صحیح است. [۳۳]
سؤال: نمایان بودن ابروى اصلاح شده در برابر نامحرم چه حکمى دارد؟
جواب: بر زن جایز نیست که آرایش خود را بر اجنبى نمایان کند، و لکن پوشاندن آنچه که بین زنها و پیر زنها متعارف است مانند ابرو گرفتن واجب نیست، اگر چه احتیاط مستحب در پوشاندن است، و اللّه العالم. [۳۴]
سؤال: آیا آرایش تاتو براى وضو و غسل، مانع به حساب مى آید؟ (تاتو نوعى آرایش است که خانم ها انجام مى دهند به طورى که رنگ ابرو، خط چشم و لب تا مدت ها ثابت مى ماند)؟
جواب: اگر عرفاً رنگ باشد، مانند رنگ حنا پس از شستن مانع ندارد و مانع وضو و غسل نیست و اگر جسمیت دارد نباید انجام دهند، چون مانع رسیدن آب براى وضو و غسل مى شود، ولى اگر احیاناً انجام دادند باید غسل و وضو جبیره اى انجام دهند؛ بدین معنا که روى آن محل آب بریزند و دست نیز بمالند و اگر مانند خال کوبى زیر پوست باشد به طور کلى اشکال ندارد. [۳۵]

آرایش در حد کم

سؤال: آیا آرایش به مقدار خیلى کم، در حدّى که صورت انسان از بى حالى دربیاید، اشکال دارد؟
جواب: در مقابل نامحرم اشکال دارد. [۳۶]
جواب: اگر به حدی کم باشد که جلب توجه نکند اشکال ندارد. [۳۷]

خال کوبى

سؤال: آیا خال کوبى دست و صورت که در بعضى از زنان دیده مى شود، زینت است و پوشاندن آن از نامحرم لازم است؟
جواب: زینت بودن مربوط به صدق عرفى است، پس اگر عرف آن را زینت محسوب کند، پوشاندن آن از نامحرم لازم است. [۳۸]

میکاپ

آیا زنى که صورت خود را با جراحى پلاستیک قشنگ کرده است، آیا حکم تزیین یافته و باید آن را از نامحرم پنهان بکند؟
جواب: چنانچه باعث توجه و برانگیخته نامحرم باشد، باید پنهان بکند و تزیین بودن بنابر صدق عرفى است. [۳۹]

ناخن مصنوعى

سؤال: استفاده از ناخن هاى مصنوعى چه حکمى دارد؟ و آیا جزو زینت حساب مى شود؟
جواب: اگر ناخن بلند باشد، زینت محسوب مى شود.
سؤال: آیا بلند گذاشتن ناخن براى زنان جایز است؟ و آیا این عمل زینت به شمار مى آید و باید از نامحرم پوشیده شود؟
جواب: بله، باید بپوشاند. [۴۰]
سؤال: آیا بلند گذاشتن ناخن براى مرد از زینت هاى اختصاصى بانوان محسوب شده و حرام است؟
جواب: اگر عرفاً صدق تشبّه به زن کند، اشکال دارد. [۴۱]

آرایش بدن ( حکم اپیلاسیون)

سوال: حکم اپیلاسیون عورت زن توسط خانم دیگری که این کار شغل اوست چیست؟
پاسخ :نگاه به عورت دیگری، خواه برای زائل کردن مو باشد یا چیز دیگر جایز نیست، ولی زایل کردن موهای زیر بغل و مانند آن، به وسیله ی هم جنس مانعی ندارد. [۴۲]
اپیلاسیون با لحاظ دو شرط جایز است:
اول اینکه این کار ضرری نداشته باشد. اگرچه این برمی¬ گردد به تشخیص خود مکلف یا متخصصان؛ دوم اینکه مستلزم کار حرامی نباشد؛ یعنی نگاه یا لمس حرام در بین نباشد. اما اگر ضرر داشته باشد یا مستلزم کار حرامی مثل لمس و نظر حرام باشد جایز نیست. [۴۳]

زینت کردن بانوان برای حضور در مسجد

سوال :آیا استحباب آراستگی و خوش بو نمودن در موقع حضور در مسجد، اختصاص به آقایان دارد یا این که خانم ها نیز در این حکم مشترک هستند؟
جواب :استعمال عطر برای خواهران در خارج از منزل، طبق روایات اشکال دارد ولی زینت هایی که آشکار نباشد، عیبی ندارد. [۴۴]

آرایش زنان در مجالس اهل بیت

سؤال: در برخى از مجالس سرور اهل، بیت زنان در مجالس زنانه خود را آرایش مى کنند، آیا این عمل جایز است؟
جواب: اگر در مقابل نامحرم نباشد و مستلزم حرامى نباشد، جایز است.

هزینه خرید لوازم آرایش

سؤال: آیا تهیه لوازم آرایش، جزء نفقه واجب زن محسوب می شود؟
همه مراجع: آری، تهیه لوازم آرایش در حد متعارف، جزء نفقه واجب زن محسوب می شود. [۴۵]

مضرات آرایش بانوان

آسیبهایی که آرایش بانوان بر روح و روان افراد جامعه وارد می کند باعث انحرافات اخلاقی در بین مردان و زنان می شود که از جمله آنها بی بندباری و بی عفتی های اجتماعی است آرایش های غلیظ برای خودنمایی و جلب توجه کردن، فکر و ذهن جوانانی که در سن بلوغ و بالاتر و کسانی که توانایی ازدواج را ندارند را درگیر کرده و آثار بسیار مخربی بر فعالیتهای آنها دارد.
قرآن کریم می فرماید:
«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّیْطانِ وَ مَنْ یَتَّبِعْ خُطُواتِ الشَّیْطانِ فَإِنَّهُ یَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَتُهُ ما زَکى‏ مِنْکُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَداً وَ لکِنَّ اللَّهَ یُزَکِّی مَنْ یَشاءُ وَ اللَّهُ سَمیعٌ عَلیمٌ»(21)
«اى کسانى که ایمان آورده‏اید! از گامهاى شیطان پیروى نکنید! هر کس پیرو شیطان شود(گمراهش مى‏سازد، زیرا) او به فحشا و منکر فرمان مى‏دهد! و اگر فضل و رحمت الهى بر شما نبود، هرگز احدى از شما پاک نمى‏شد؛ ولى خداوند هر که را بخواهد تزکیه مى‏کند، و خدا شنوا و داناست‏»
امروزه در جهان استفاده از انواع رنگ مو، لوازم آرایشی و لاک های ناخن در بین زنان و حتی دختر خانم های کم سن و سال رواج بسیاری دارد. اکثر مصرف کنندگان این وسایل و محصولات تنها به جنبه زیبایی آن نگاه می کنند و توجهی به آسیب های احتمالی بر سلامتی ندارند.

رنگ مو: شغل آرایشگری را می توان یکی از حرفه های پر خطر دانست. محققان سازمان بهداشت جهانی براین عقیده اند که مصرف مداوم مواد و رنگ های شیمیایی می تواند موجب بروز سرطان و دیگر مشکلات سلامتی مانند آسم یا آلرژی های پوستی شود. ذرات معلق مواد شیمیایی که در هوای سالن های آرایشی پراکنده است ممکن است سبب حالت تهوع و میگرن شود. این حالات پس از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض این مواد احساس می شود.
لاک ناخن: لاک های ناخن حاوی بسیاری عوامل شیمیایی خطرناک برای سلامتی هستند. این مواد ممکن است باعث آسم، مشکلات پوستی وحتی سرطان سینه شوند. یکی از اصلی ترین مواد موجود درلاک به عنوان تغییردهنده غدد درون ریز شناخته شده است. دیگرترکیبات موجود در لاک نیز تاثیرات جدی بر سلامتی دارد.

لوازم آرایش: کرم ها، مداد چشم و لب، سایه چشم و... محصولات آرایشی متنوعی در بازار دیده می شوند. معمولا آنها خطر جدی برای سلامتی ندارند اما باید در ترکیبات آنها به دو ماده الکل و پارابن( استر اسید پاراهیدروکسی بنزوئیک) توجه کرد. پارابن به عنوان ماده سرطان زا و آلرژی زا شناخته می شود. تجمع این مواد در بافت پستان می تواند عامل بروز سرطان سینه باشد. آنها به راحتی جذب می شوند و تاثیر مستقیمی دارند. در مورد الکل نیز باید گفت که پوست را ضعیف و آن را بیش از پیش آسیب پذیر می کند. [۴۶]

دلایل آرایش های حرام و راهکار اصلاح اندیشه

دلایلى بسیاری براى آرایش کردن وجود دارد که می توان به برخی از آنها اشاره نمود. این دلایل اقتباس شده از مقاله « آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان » است که با تحقیق میدانی و مصاحبه های بسیار با زنان و دختران آرایش کرده بدست آمده است که مختصرا به این دلایل مى پردازیم .

دلایل اجتماعى

این دلایل شامل مواردى است که به نوعى به اجتماع و جامعه بـرمى گردد. مـهم ترین دلایل اجـتماعى شامل افزایش سرمایه ى اجتماعى، اجبار یا هم نوایى گروهى، کسب فرصت هاى اجتماعى و تبدیل شـدن آرایش بـه جـزئى از سبک زندگى است. [۴۷]

الف) افزایش سرمایه اجتماعی

عده اى از افراد با آرایش کردن به دنبال افزایش گستره ى ارتـباطى خـود هـستند و گروهى از آنها خواهان برقرارى ارتباط بهتر و موثرتر با دیگران اند. برخی از آنها مى گوید:
«وقتى آرایش دارم بـقیه نـگاه بهترى به من دارند، دوست دارند با من ارتباط برقرار کرده و سر صحبت را باز کنند»
راهکار: غالب این افراد به دلیل ضعف شخصیتی که دارند تن به این کار می دهند و اگر این نیاز در خانه و از طریق محارم بدست می آمد دیگر آرایش این بانوان سر از خیابان و بازارها در نمی آورد. توجه زیاد به بانوان و به اصطلاح عامیانه«تحویل گرفته شدن» در خانه باعث پاکدامنی هرچه بیشتر آنها می شود. همانطور که در حدیثی از امام کاظم (ع) بیان شد. [۴۸]

ب)اجبار یا هم نوایى اجتماعى

استفاده ى افراد از ضرب المثل هایى مثل«خواهى نشوى رسوا، هم رنگ جماعت شو» یا «اگر رفتى شهر کورها، تو هم دسـتت را بـگذار روى یک چشمت» جهت بیان دلایل آرایش خود، دلالت روشنى بر تمایل افراد به هم نوایى اجتماعى دارد. [۴۹]
عده اى دیگر معتقدند رسانه ها با نشان دادن زنان زیبا و آرایش کرده آن ها را مشتاق همانند سازى مى نمایند. یکى از آن ها مى گوید:
«وقتى برنامه هاى تلویزیون و یا ماهواره را مى بینم و به زنان توى برنامه ها نگاه مى کنم به آن ها حـسادت مـى کنم و دوست دارم مثل آن ها باشم، من که از آن ها کمتر نیستم لذا ساعت ها جلوى آینه مى ایستم و آن آرایش را تمرین مى کنم چون مى خواهم مثل آن ها زیبا و جذاب شـوم.»
راهکار: بسیار کسانی بودند که همرنگ جماعت نشدند و نامشان در تاریخ ماندگار شد که حتی قرآن آنها را الگو برای بانوان تا روز قیامت معرفی نموده است که از جمله آنها آسیه زن فرعون و مریم مادر حضرت عیسی و ... می باشند که در آن شرایط زندگی کرده و همرنگ جماعت نشدند.در ثانی مگر جماعت را چه کسانی تشکیل داده اند اگر انسان برای خود سازی از خود شروع کند می تواند خانواده ای را، و خانواده می تواند محله ای را، و محله می تواند شهری را، و شهر می تواند استانی را، و استان می تواند کشوری را، تحت تاثیر قرار دهد. و تمام این تاثیرات به برکت خودسازی یک شخص می باشد.

ج)آرایش بـه مـثابه سبک زندگى

گروهى از بانوان به آرایش کردن به عنوان شیوه و سبکى خاص از زندگى یا حتى جزئى از زندگى نگاه مى کنند. این گروه آرایش کردن را بـخشى از فعالیت هاى بهداشتى و جزئى از مدیریت بدن مى دانند و معتقدند آرایش باعث مى شود پاکیزگـى بیشتر به چشم بیاید و انسان خود را مرتب تر احساس کند.
راهکار: در جواب این نوع نگرش باید گفت: سبک زندگی را ما برای خود می سازیم، و به راحتی به سبک زندگی دینی قابل تغییر است. البته باید دانست میان پاکیزه بودن و آرایش کردن فرق است. بانوانی هستند که با لباس های پاکیزه و بدون هیچگونه آرایشی بسیار بهتر و تمییز تر از زنانی که ساعتها وقت را صرف آرایش خود نموده اند می باشند.

دلایل فردى

الف)ساخت هویت جدید

بعضى از افراد به این دلیل آرایش مى کنند که مى خواهند هویت فـردى جدید و آرمانى را که مطلوب مى دانند، بسازند. این گروه از افراد با آرایش کردن و ظاهرسازى در جهت ارائه ى شخصیتى مطلوب و القاى تصورات مثبت و ارزش مند در جامعه بـه دیگـران هستند. [۵۰]
راهکار: فرار از هویت خویش کار بیهوده و باطلی است. هرچند شاید این آرایش بتواند چهره او را تغییر بدهد و به عبارت بهتر القای تصورات بکند اما با لحظه ای تامل درمیابد که در خیال خود زندگی می کند و از واقعیت ها فرسنگ ها دور شده است.

ب)نـفى یا پنهان کردن خود

نـفى خـود یا پنهان کردن خود یکى دیگر از دلایل بانوان براى گرایش به آرایش است. براى این گروه ساختن هویت جدید مهم نیست، بلکه بیشتر پنهان کردن خود و هویت خود حـتى ویژگـى هاى جسمى و روحى شان مطرح اسـت. آنها آرایش را مانند ماسکى مى دانند که بر چهره و هویت خود مى زنند تا آن را از دید سایرین مخفى نگه دارند .یکى ازآنها که دخترى روستایى است مى گوید:
«چهره ى من خیلى راحت به دیگران مى فهماند که مـن روسـتایى ام. من از این مسئله رنج مى برم و دلم نمى خواهد بقیه مرا عقب مانده بدانند.»
راهکار: بهترین راه حل برای این افراد تمرین اعتماد به نفس است که اگر باز هم نتیجه ای درآن حاصل نشد با راهنمایی پزشکان روانشناس می توانند براین ضعف غلبه پیدا کنند.

دلایل روانى

الف)افزایش اعتماد به نفس

این گروه کسب اعتماد به نفس را دلیلى براى آرایش کردن خود ذکر مى کردند. آن ها این تصور را دارند که با آرایش کردن اعتماد به نفس پیدا مى کنند، جسارت صحبت کردن مى یابند، اجتماعى تر مى شوند، قدرت اعتراض و اظهار نظر مى یابند. [۵۱]
راهکار: اعتماد به نفس در دوران کودکی شکل می گیرد و در بلوغ به نهایت خود می رسد. لذا خانواده ها باید دراین باره بسیار با ظرافت عمل نمایند تا در آینده فرزندشان دچار ضعف اعتماد به نفس نشود. اما برای این ضعف راههای بهتری نیز می باشد که از جمله آنها تمرین کردن و القا مثبت به خود می باشد چرا که داشتن اعتماد به نفس بالا اکتسابی است و با راهنمایی افراد خبره می توان به آن دست یافت.

ب)ساخت چهره و بدن مطلوب

عده اى معتقدند بـا آرایش کردن بـه دنبال بالا بردن رضایت خـود از بـدن شان هـستند. آن ها می گویند با آرایش کردن احساسى بهتر از بدن خود دارند و اجزایى از چهره و بدن خود را که رضایت ندارند تغییر مى دهند و به احساس رضایتى بالاتر دسـت می یابند. [۵۲]
راهکار: نگاه کردن به فیلم ها و مستنداتی که در آنها انسانهایی با معلولیتهای جسمی دارای مشاغلی چون استاد دانشگاهی و نیز بانوان معلولی که هنر نقاشی خود را به رخ تمام نقاشان می کشند می تواند بهترین جایگزین برای این حس باشد چرا که انسان با دیدن افراد معلول، احساس رضایت کامل نسبت به بدن خود پیدا می کند و شکرگذار تر نیز می شود. در ثانی انجام فعالیتهای مفید می تواند حس مفید بودن در انسان را بالا ببرد بگونه ای که دیگر نیازی به بزک کردن خویش نباشد.

ج)تغییر وضعیت روحى

عده اى دلیل آرایش کردن خود را تغییر وضعیت روحى شان ذکر مى کنند. بعضى از اینـان مـعتقدند بـا آرایش کردن خستگى شان برطرف مى شود، بعضى انرژى مى گیرند، بعضى شاداب تر مـى شوند و بعضى دیگر احساس آرامش مى کنند، عده اى هم احساس جوانى مى کنند.
راهکار: اینگونه احساس ها کاذب بوده و هیچگونه دوامی نداشته و ندارد و تنها راه آرامش در قرب الهی و ذکر و یاد خداوند است. برای مثال بسیار دیده شده در مواقع حساس زندگی یا مرگ عزیزان تنها راه برای آرامش ذکر و یاد خداوند باری تعالی است. پس چگونه آرایش می تواند جایگزین برای این آرامش باشد؟

د)لذت جویى،تـنوع طـلبى و بـرترى جویى

عده اى از افراد در آرایش کردن به دنبال لذت جویى، تنوع طلبى و برترى جویى هستند. چـنان چـه یکى از این بانوان مى گوید:
««وقتى آرایش مى کنم این احساس را دارم که از همه زیباترم، احساس مى کنم از همه بهترم
راهکار: حس لذت جویی و برتری طلبی و نیز تنوع را می توان در کارها و اعمال دیگر جست و جو کرد برای مثال علاقه داشتن به یک ورزش و نیز پیشرفت در آن تا مرحله حرفه ای و نیمه حرفه ای می تواند بسیار لذت بخش و دارای تنوع باشد و در ادامه تخلیه حس برتری جویی را به دنبال دارد.

کتاب شناسی

پوشش و آرایش از دیدگاه پیامبر اعظم(ص)، مریم معین الاسلام، نشر : تهران: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، مرکز پژوهشهای اسلامی ۱۳۸۶
حجاب و حقوق زن در ترازوی اندیشه و ایمان، مهدی طیب، نشر: تهران: سفینه ۱۳۸۸
حیا و خودآرایی و نقش آن ها در سلامت روانی زن، عباس رجبی، قم : موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان ، 1387
زن در چشم پیامبر(ص)، ناهید طیبی، نشر : قم : بهشت بینش ۱۳۸۵
نقش و جایگاه زینت و تجمل در سبک زندگی اسلامی، مهدی عارفی جو، نشر قایمیه اصفهان.

مقاله شناسی

آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان، نویسندگان : مجید موحد، اسفندیار غفاری نسب، مریم حسینی، مجله زن در توسعه و سیاست بهار 1389 - شماره28 http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/947835
هفت قلم آرایش لوازم آرایش ایرانیان، مژگان محمدیان نمینی،مجله کتاب ماه هنرخرداد و تیر 1381 - شماره 45 و 46.
http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/947835
هویت انسانی زن در چالش آرایش و مد، مریم رفعت جاه،مجله مطالعات راهبردی زنان زمستان 1386 - شماره38. http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/947835
حکم آرایش زنان در فقه شیعه، محمد رضا فلاح، مجله پیام اجتهاد، زمستان 1393 http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/947835
نگاهی کوتاه به زینت و خودآرایی از منظر آیات و روایات، فرزانه فخرایی و حسن اسلام پور کریمی، مباحث بانوان شیعه، بهار1389 شماره 23 . http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/947835

سایت شناسی

http://fararu.com/fa/news
https://fa.wikipedia.org/wiki
http://portal.anhar.ir/node/7294#gsc.tab=0
http://www.beytoote.com/attire/service-attire/hair3-polish-cosmetics.html
http://article.tebyan.net/105900
http://article.tebyan.net/134565
http://www.nooreaseman.com/forum67/thread48757.html
http://saliha.blogfa.com/post-29.aspx
http://goharenab.blogfa.com/post-178.aspx
http://hadana.ir/?p=23905
http://www.talab.ir/makeup/beauty/terrifying-painful-consequences-makeup.html
http://wiki.5040.ir/fa/content/article/2135.html
http://www.askdin.com/showthread.php?t=38336
http://fararu.com/fa/news/232116

فهرست منابع

استفتاءات جدید، جواد بن على تبریزى ، قم - ایران، اول، ه‍ ق
استفتاءات جدید، ناصر مکارم شیرازى، انتشارات مدرسه امام على بن ابى طالب علیه السلام، قم - ایران، دوم، 1427 ه‍ ق
استفتاءات، سید روح اللّٰه موسوى خمینى، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم - ایران، پنجم، 1422 ه‍ ق
استفتاءات، محمد تقى بهجت فومنى گیلانى، دفتر حضرت آیه الله بهجت، قم - ایران، اول، 1428 ه‍ ق
أنیس التجار نراقى، محمد مهدى بن ابى ذر مولى، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، قم - ایران، اول، 1425 ه‍ ق
بحار الأنوار( ط- بیروت)،مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى‏، محقق / مصحح: جمعى از محققان‏، تعداد جلد: 111، ناشر: دار إحیاء التراث العربی‏، بیروت‏، سال چاپ: 1403 ق، ‏چاپ: دوم
تفسیر شاهى، سید امیر ابو الفتح حسینى جرجانى، انتشارات نوید، تهران - ایران، اول، 1404 ه‍ ق
توضیح المسائل ، سید روح اللّٰه موسوى خمینى ، (محشّٰى )، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم - ایران، هشتم، 1424 ه‍ ق
حقوق مدنى، سید حسن امامى، انتشارات اسلامیه، تهران - ایران، ه‍ ق
رساله استفتاءات، حسین على منتظرى نجف آبادى، قم - ایران، اول، ه‍ ق
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، نویسنده: جمعى از پژوهشگران زیر نظر شاهرودى، سید محمود هاشمى، ناشر: مؤسسه دائره المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام، 1426 ه‍ ق، چاپ: اول، قم- ایران، محقق/ مصحح: محققان مؤسسه دائره المعارف فقه اسلامى
الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا علیه السلام‏، منسوب به على بن موسى، امام هشتم علیه السلام‏، مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏ چاپ: مشهد1406 ق‏
فقه و حقوق (مجموعه آثار)، شهید مرتضى مطهرى، قم - ایران، اول، ه‍ ق
الکافی( ط- الإسلامیه)، کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق‏، محقق / مصحح: غفارى على اکبر و آخوندى، محمد، دار الکتب الإسلامیه، تهران‏، 1407 ق‏، چاپ: چهارم.
لغت نامه دهخدا، علی اکبر دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۷، چاپ دوم.
مجمع المسائل ، سید محمد رضا موسوى گلپایگانى، دار القرآن الکریم، قم - ایران، دوم، 1409 ه‍ ق
مکارم الأخلاق‏، حسن بن فضل‏ طبرسى، ناشر: الشریف الرضى‏، قم‏1412 ق / 1370 ش‏چاپ: چهارم‏
من لا یحضره الفقیه‏، ابن بابویه، محمد بن على‏، محقق / مصحح: غفارى، على اکبر، ناشر: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‏، قم‏، 1413 ق‏، چاپ: دوم
منابع فقه شیعه، آقا حسین طباطبایى بروجرى، مترجمان: حسینیان قمى، مهدى - صبورى، م، انتشارات فرهنگ سبز، تهران - ایران، اول، 1429 ه‍ ق
الوافی‏، محمد محسن بن شاه مرتضى‏فیض کاشانى،کتابخانه امام أمیر المؤمنین على علیه السلام‏، اصفهان‏1406 ق‏
وسائل الشیعه، شیخ حر عاملى، محمد بن حسن‏، محقق / مصحح: مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏، ناشر: مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏، قم‏چاپ: 1409 ق.

پانویس

  1. ttp://fararu.com/fa/news-
  2. ttps://fa.wikipedia.org/wiki -
  3. - لغت نامه دهخدا، ج۲
  4. - فقه و حقوق (مجموعه آثار)، ج 19، ص: 402
  5. - الوافی، ج‏21، ص: 27
  6. - فقه و حقوق (مجموعه آثار)، ج 19، ص: 403
  7. - من لا یحضره الفقیه / ترجمه غفارى، على اکبر ومحمد جواد و بلاغى، صدر، ج‏1، ص 163
  8. - مکارم الأخلاق، ص: 34
  9. - فقه و حقوق (مجموعه آثار)، ج 19، ص: 441
  10. - بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج‏76، ص: 307
  11. - الکافی (ط - الإسلامیه)، ج‏5، ص: 119
  12. - الکافی (ط - الإسلامیه)، ج‏5، ص: 118 و منابع فقه شیعه، ج 22، ص: 711
  13. - الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا علیه السلام، ص: 252
  14. - منابع فقه شیعه؛ ج 22، ص: 709
  15. - وسائل الشیعه، ج‏17، ص: 133
  16. - مکارم الأخلاق، ص: 425
  17. - أنیس التجار (محشى)؛ ص: 52
  18. - همان، ص: 53
  19. - مجمع المسائل (للگلبایگانی)؛ ج 5، ص: 300
  20. - توضیح المسائل (محشى - امام خمینى)؛ ج 2، ص: 960
  21. - استفتاءات جدید (تبریزى)؛ ج 1، ص: 358
  22. - استفتاءات (امام خمینى)؛ ج 3، ص: 256
  23. - همان؛ ج 3، ص: 256
  24. - استفتاءات (امام خمینى)، ج 3، ص: 257
  25. توضیح المسائل (محشى - امام خمینى)؛ ج 2، ص: 928
  26. - حقوق مدنى (امامى)؛ ج 4، ص: 453
  27. - توضیح المسائل (محشى - امام خمینى)؛ ج 2، ص: 925
    - همان؛ ج 2، ص: 928
  28. - همان؛ ج 2، ص: 974
  29. - توضیح المسائل (محشى - امام خمینى)؛ ج 2، ص: 978
  30. - استفتاءات جدید (تبریزى)؛ ج 2، ص: 370
  31. - استفتاءات جدید (مکارم)؛ ج 1، ص: 508
  32. - استفتاءات جدید (تبریزى)؛ ج 1، ص: 508
  33. - استفتاءات (بهجت)؛ ج 1، ص: 173
  34. - استفتاءات جدید (تبریزى)؛ ج 2، ص: 360
  35. - رساله استفتاءات (منتظرى)؛ ج 3، ص: 46
  36. - استفتاءات (بهجت)، ج 4، ص: 205
  37. - استفتائات ایت الله مکارم.http://hadana.ir/-
  38. - استفتاءات (بهجت)، ج 4، ص: 206
  39. http://sindae.blog.ir/post
  40. - استفتاءات (بهجت)، ج 4، ص: 207
  41. - همان، ج 4، ص: 208
  42. http://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=21&lid=0&catid=531
  43. http://farsi.khamenei.ir/news-content?id
  44. http://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=21&lid=0&catid=531.
  45. https://fmaroof.ir/wiki/index.ph -
  46. HYPERLINK "http://www.beytoote.com/attire/service-attire/hair3-polish-cosmetics.html" http://www.beytoote.com/attire/service-attire/hair3-polish-cosmetics.html
  47. مقاله آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان، نویسندگان: مجید موحد، اسفندیار غفاری نسب، مریم حسینی.
    مجله زن در توسعه و سیاست بهار 1389 - شماره28 http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/947835
  48. - وسائل الشیعه، ج‏2، ص: 88
  49. مقاله آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان ، نویسندگان: مجید موحد، اسفندیار غفاری نسب، مریم حسینی.
    مجله زن در توسعه و سیاست بهار 1389 - شماره28 http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/947835
  50. مقاله آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان ، نویسندگان: مجید موحد، اسفندیار غفاری نسب، مریم حسینی.
    مجله زن در توسعه و سیاست بهار 1389 - شماره28 http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/947835
  51. مقاله آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان، نویسندگان: مجید موحد، اسفندیار غفاری نسب، مریم حسینی.
    مجله زن در توسعه و سیاست بهار 1389 - شماره28 http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/947835
  52. همان.