فرهنگ مصادیق:ادعای امامت

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از ادعای امامت)
پرش به: ناوبری، جستجو
ادعای امامت

کتب مرتبط

ردیف عنوان
۱ بابی گری و بهایی گری

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ روش برخورد امامان معصوم(علیهم السلام) با مدعیان دروغین؟

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان
۱ ادعای خدائی
۲ ادعای نبوت
۳ ادعای نیابت خاص
۴ اعتقاد به امامت حکام باطل
۵ انکار امامت
۶ انکار نبوت

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

آیا می‌دانید سزای کسی که به ناحق ادّعای امامت نماید چیست؟

امام صادق (علیه السلام) فرمودند: هرکه ادّعای امامت کند در حالی که شایستگی آن را ندارد، کافر است ( اصول کافی ج۲- باب کسی که ادّعای امامت کند و شایستگی آن را نداشته باشد - ح۲)

مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبَانٍ عَنِ الْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنِ ادَّعَی الْإِمَامَهَ وَ لَیْسَ مِنْ أَهْلِهَا فَهُوَ کَافِرٌ. [۱]
در حدیث دیگری از امام باقر (علیه السلام) دربارهٔ آیه ۶۰ سوره زمر سوال شد : ” وَیَوْمَ الْقِیَامَهِ تَرَ‌ی الَّذِینَ کَذَبُوا عَلَی اللَّـهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّهٌ “ یعنی :در روز قیامت کسانی را که بر خدا دروغ بستند خواهی دید که چهره‌هاشان سیاه است .” فرمود منظور کسی است که بگوید من امامم در حالی که امام نباشد، گفتم اگر چه علوی باشد؟ فرمود اگر چه علوی باشد. گفتم اگر چه از اولاد شخص علی بن ابی طالب (علیه السلام) باشد؟ فرمود اگر چه چنین باشد.[۲]
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی سَلَّامٍ عَنْ سَوْرَهَ بْنِ کُلَیْبٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قُلْتُ لَهُ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ یَوْمَ الْقِیامَهِ تَرَی الَّذِینَ کَذَبُوا عَلَی اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّهٌ[۳] قَالَ مَنْ قَالَ إِنِّی إِمَامٌ وَ لَیْسَ بِإِمَامٍ قَالَ قُلْتُ وَ إِنْ کَانَ عَلَوِیّاً قَالَ وَ إِنْ کَانَ عَلَوِیّاً قُلْتُ وَ إِنْ کَانَ مِنْ وُلْدِ عَلِیِّ ابْنِ أَبِی طَالِبٍ ع قَالَ وَ إِنْ کَانَ.[۴]

و به راستی چنین است که اگر کسی ادعای امامت نماید، کافر و مشرک شده است، چرا که خداوند ائمّه را در عالم “ذر” پس از طی مراحل و امتحان‌های سنگین بدین مقام رسانده و به علّت علوّ مقام ایشان بسیاری از توانایی‌ها و نعمت‌ها را به ایشان ارزانی داشته تا بتوانند راهنمای خلق به سوی سعادت باشند. پس اگر کسی خود را مدّعی مقام امامت بداند نه تنها باعث گمراهی خود شده بلکه پیروان خود را نیز به هلاکت سپرده است. چگونه ممکن است که شخصی دارای مقامات عالیهٔ ائمّه علیهم السّلام نباشد و از سوی خداوند انتخاب و تایید نشده باشد، آنگاه قصد رهبری و پیشوایی جماعتی را بنماید، معلوم است که چنین کسی راه را از بیراهه تشخیص نمی‌دهد و در نهایت، گمراه خواهد شد.
بگذارید مطلب را با ذکر مثالی روشن نمایم، وقتی که شما در شهر دنبال جایی می‌گردید، می‌روید سراغ کسی که آدرس آنجا را بلد است و بعد از پرسیدن از افراد آگاه خود را به آنجا می‌رسانید، حال چگونه است که آدمی برای یافتن راه‌های زمینی نیاز به راهنما و هدایت گر دارد ولی برای رسیدن به مقصود معنوی خود نیازمند به امامی آگاه نباشد؟ حال آن که راه‌های زمینی بسیار ملموس تر و روشن تر از راه‌های آسمانی هستند و بشر اساساً قادر به درک راه‌های معنوی نیست مگر آنکه برای وی تبیین و آشکار گردد.
عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ دَاوُدَ الْحَمَّارِ عَنِ ابْنِ أَبِی یَعْفُورٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ ثَلَاثَهٌ لا یُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ- یَوْمَ الْقِیامَهِ وَ لا یُزَکِّیهِمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ مَنِ ادَّعَی إِمَامَهً مِنَ اللَّهِ لَیْسَتْ لَهُ وَ مَنْ جَحَدَ إِمَاماً مِنَ اللَّهِ وَ مَنْ زَعَمَ أَنَّ لَهُمَا فِی الْإِسْلَامِ نَصِیباً.[۵]
امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند: سه کس اند که خداوند در روز قیامت با آنها سخن نگوید و آنان را پاکیزه نسازد و عذابی دردناک دارند: کسی که ادّعای امامت از سوی خدا کند در حالی که آن را ندارد، و کسی که امامی را که از سوی خداست، انکار کند، و کسی که پندارد این دو کس از اسلام بهره‌ای دارند. [۶]
این گونه است که وقتی بعد از شهادت پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) مردم در سقیفه جمع شدند و برای خود حاکم و خلیفه‌ای معیّن کردند، خود را مورد غضب پروردگار قرار دادند؛ چرا که از یک طرف امام واجب الإطاعه یعنی امیرالمؤمنین (علیه السلام) را ترک کردند و او را که سرشار از علوم خداوند و فضایل فوق بشری بود، رها نمودند و از سوی دیگر کسانی را برای خود انتخاب کردند که نه هیچ بهره‌ای از علم و دیانت داشتند و نه از سوی خداوند تأیید شده بودند و دین حق آن قدر از مسیر اصلی خود منحرف شد تا آن جا که کار به جایی رسید که اهل سقیفه به کشتار فرزندان پیامبر و امامان منصوب از جانب خداوند پرداخته و اوامر و نواهی خداوند را زیر پا نهادند، این چنین است که امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند :«ناصبی فرقی نمی‌کند، نماز بخواند یا زنا کند جای او در آتش دوزخ است » ۱۶۲- عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ حَنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ: لَا یُبَالِی النَّاصِبُ صَلَّی أَمْ زَنَی وَ هَذِهِ الْآیَهُ نَزَلَتْ فِیهِمْ- عامِلَهٌ ناصِبَهٌ تَصْلی ناراً حامِیَهً[۷][۸]
چرا؟ چون صِرف نماز خواندن و عبادت کردن، کسی را به سر منزل مقصود و سعادت نمی‌رساند. وقتی کسی از مسیری که خداوند تعیین نموده خارج شود و به دنبال آنچه خود صلاح می‌داند برود، دیگر عبادت او بندگی خدا نیست، بلکه بندگی نفس است . اگر با عبادت تنها، کسی عاقبت به خیر می‌شد که ابلیس پس از چند هزار سال عبادت خدا باید از مقرّب‌ترین بندگان محسوب می‌شد، ولی سرپیچی از امر پروردگار و تبعیّت از هوای نفس، عاقبت او را راندهٔ درگاه خداوند کرد و عباداتش را حبط و باطل نمود .
در این خصوص امام رضا (علیه السلام) دربارهٔ آیه « وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوَاهُ بِغَیْرِ هُدًی مِّنَ اللَّـهِ » (و کیست گمراه تر از آن کس که بدون هدایتی از سوی خداوند از هوای نفس خود پیروی کند؟) می‌فرماید : منظور کسی است که بدون راهنمایی امامی از امامان هدایت ، رأی خود را دین خود قرار داده است. [۹]
عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَواهُ بِغَیْرِ هُدیً مِنَ اللَّهِ‏[۱۰]قَالَ یَعْنِی مَنِ اتَّخَذَ دِینَهُ رَأْیَهُ بِغَیْرِ إِمَامٍ مِنْ أَئِمَّهِ الْهُدَی.[۱۱]
محمد بن مسلم گوید: شنیدم امام باقر علیه السّلام می‌فرمود: هر که دینداری خدا کند با عبادتی که خود را در آن به زحمت افکند، ولی پیشوائی از جانب خدا برای خود نگرفته باشد، کوشش او پذیرفته نیست و او گمراهست و سرگردان، و خدا کردار او را ناپسند دارد و حکایت او حکایت گوسفندی است که از چوپان و گلّهٔ خویش گم شود و تمام روز را با تلاش در رفت و آمد باشد و چون شب بر او پرده افکند، گلّه‌ای را که از چوپان خودش نیست ببیند، به سوی آن گراید و به آن فریب خورد و در خوابگاه آن گلّه بخوابد .هنگامی که چوپان گلّه خود را حرکت دهد، آن چوپان و گلّه را ناشناس بیند، باز با شتاب و سرگردانی در جستجوی چوپان و گلّه خود برآید، گوسفندانی را با چوپانش ببیند، به سوی آن گراید و بدان فریفته شود، چوپان هم او را فریاد زند که بیا و به چوپان و گلّهٔ خود بپیوند که تو از چوپان و گلّهٔ خود گم گشته و سرگردانی، آن گوسفند هراسان و سرگردان و تنها به این سو و آن سو زند و چوپانی هم ندارد که به چرا گاهش رهبری کند یا به منزلش رساند .در همین هنگام گرگ گمشدن او را مغتنم شمارد و او را بخورد.
چنین است به خدا ای محمّد! حال کسی که از جملهٔ این امّت باشد و او را امامی آشکار و عادل از طرف خدای عزّوجلّ نباشد، او گمشده و گمراهست و اگر بر این حال بمیرد، با کفر و نفاق مرده است.
بدان ای محمّد! که پیشوایان ستمگر و پیروانشان از دین خدا برکنارند، خود گمراه گشته و مردم را گمراه کرده‌اند، اعمالی که به جا می‌آورند، مانند خاکستری باشد که تند بادی در روز طوفانی به دو زند چیزی از آنچه کسب کرده‌اند بدستشان نیاید، اینست همان گمراهی دور.)) [۱۲]
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِینٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ کُلُّ مَنْ دَانَ اللَّهَ بِعِبَادَهٍ یُجْهِدُ فِیهَا نَفْسَهُ وَ لَا إِمَامَ لَهُ مِنَ اللَّهِ فَسَعْیُهُ غَیْرُ مَقْبُولٍ وَ هُوَ ضَالٌّ مُتَحَیِّرٌ وَ اللَّهُ شَانِئٌ لِأَعْمَالِهِ وَ مَثَلُهُ کَمَثَلِ شَاهٍ ضَلَّتْ عَنْ رَاعِیهَا وَ قَطِیعِهَا فَهَجَمَتْ ذَاهِبَهً وَ جَائِیَهً یَوْمَهَا فَلَمَّا جَنَّهَا اللَّیْلُ بَصُرَتْ بِقَطِیعٍ مَعَ غَیْرِ رَاعِیهَا فَحَنَّتْ إِلَیْهَا وَ اغْتَرَّتْ بِهَا فَبَاتَتْ مَعَهَا فِی رَبْضَتِهَا فَلَمَّا أَنْ سَاقَ الرَّاعِی قَطِیعَهُ أَنْکَرَتْ رَاعِیَهَا وَ قَطِیعَهَا فَهَجَمَتْ مُتَحَیِّرَهً تَطْلُبُ رَاعِیَهَا وَ قَطِیعَهَا فَبَصُرَتْ بِغَنَمٍ مَعَ رَاعِیهَا فَحَنَّتْ إِلَیْهَا وَ اغْتَرَّتْ بِهَا فَصَاحَ بِهَا الرَّاعِی الْحَقِی بِرَاعِیکِ وَ قَطِیعِکِ فَإِنَّکِ تَائِهَهٌ مُتَحَیِّرَهٌ عَنْ رَاعِیکِ وَ قَطِیعِکِ فَهَجَمَتْ ذَعِرَهً مُتَحَیِّرَهً نَادَّهً لَا رَاعِیَ لَهَا یُرْشِدُهَا إِلَی مَرْعَاهَا أَوْ یَرُدُّهَا فَبَیْنَا هِیَ کَذَلِکَ إِذَا اغْتَنَمَ الذِّئْبُ ضَیْعَتَهَا فَأَکَلَهَا وَ کَذَلِکَ وَ اللَّهِ یَا مُحَمَّدُ مَنْ أَصْبَحَ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّهِ لَا إِمَامَ لَهُ مِنَ اللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ ظَاهِراً عَادِلًا أَصْبَحَ ضَالًّا تَائِهاً وَ إِنْ مَاتَ عَلَی هَذِهِ الْحَالِ مَاتَ مِیتَهَ کُفْرٍ وَ نِفَاقٍ وَ اعْلَمْ یَا مُحَمَّدُ إِنَّ أَئِمَّهَ الْجَوْرِ وَ أَتْبَاعَهُمْ لَمَعْزُولُونَ عَنْ دِینِ اللَّهِ قَدْ ضَلُّوا وَ أَضَلُّوا فَأَعْمَالُهُمُ الَّتِی یَعْمَلُونَهَا کَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّیحُ فِی یَوْمٍ عاصِفٍ لا یَقْدِرُونَ مِمَّا کَسَبُوا عَلی شَیْ‌ءٍ ذلِکَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِیدُ[۱۳][۱۴]

پا نویس

  1. الکافی (ط - الإسلامیه)، ج‏۱، ص: ۳۷۲، ح ۲
  2. اصول کافی- همان جلد ح۱
  3. الزمر: ۶۱٫
  4. الکافی (ط - الإسلامیه)، ج‏۱، ص: ۳۷۲، ح ۱
  5. الکافی (ط - الإسلامیه)، ج‏۱، ص: ۳۷۲، ح ۴
  6. اصول کافی - ج۲ همان باب-حدیث۴
  7. غاشیه ۴-۳
  8. الکافی (ط - الإسلامیه) ؛ ج‏۸ ؛ ص۱۶۰.
  9. اصول کافی ج۲ باب دربارهٔ کسی که خدا را بدون راهنمایی امامی از سوی او پرستش نماید-ح۱
  10. القصص: ۵۰
  11. الکافی (ط - الإسلامیه) ؛ ج‏۱ ؛ ص۳۷۴
  12. اصول کافی ج۲ همان باب ح ۲
  13. ابراهیم ۱۸
  14. الکافی (ط - الإسلامیه) ؛ ج‏۱ ؛ ص۳۷۴، ح ۲
منبع: پایگاه اطلاع رسانی حسینیه ۱۴ معصوم - تاریخ برداشت:95/02/20